Technical Guide · Oil Seal & Rotary Shaft Sealing

คู่มือสั่งซื้อซีลกันน้ำมัน (Oil Seal) ฉบับวิศวกรและจัดซื้อ

รวม 8 Spec สำคัญ, ตารางเลือกวัสดุตามอุตสาหกรรม และ Pre-PO Checklist พร้อมใช้งาน สำหรับวิศวกรโรงงานและทีมจัดซื้ออุตสาหกรรม

📋 กลุ่มเป้าหมาย: วิศวกรโรงงาน / ทีมจัดซื้อ ⏱ เวลาอ่าน: ~6 นาที 🏭 ครอบคลุม: 9 อุตสาหกรรม
มาตรฐานอ้างอิง DIN 3760 Basic Req. DIN 3761 Dimensions ISO 6194 International JIS B2402 Japan
01ชิ้นส่วนเล็กที่สั่งผิด แล้วเครื่องจักรหยุดฉุกเฉิน

ซีลกันน้ำมัน (Oil Seal) เป็นชิ้นส่วนที่ดูเล็กแต่หากสั่งผิด spec แม้เพียงจุดเดียว — วัสดุไม่ตรงของเหลว หรือทนอุณหภูมิไม่พอ — ผลคือรั่วซึมซ้ำ เครื่องจักรหยุดฉุกเฉิน และต้องสั่งใหม่ทั้งล็อต

บทความนี้รวม spec ที่ต้องระบุก่อนออก PO ตารางเลือกวัสดุตามอุตสาหกรรม และ checklist สำหรับวิศวกรโรงงานและทีมจัดซื้อ เพื่อสั่งซื้อได้ถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก

การระบุ 8 รายการสำคัญให้ครบใน RFQ ช่วยลดรอบการถาม-ตอบกับซัพพลายเออร์ และลดความเสี่ยงได้ของไม่ตรง spec
028 Spec สำคัญที่ต้องระบุก่อนออก PO
Spec 01ขนาดเพลา (Shaft Diameter / ID)

เส้นผ่านศูนย์กลางเพลาที่ซีลจะสัมผัส หน่วยมิลลิเมตร ระบุ tolerance ตามเพลาจริง

Spec 02ขนาดรูเรือนซีล (Housing Bore / OD)

เส้นผ่านศูนย์กลางรูที่ซีลจะอัดเข้าไป ต้องพอดีแบบ interference fit

Spec 03ความหนา/ความกว้าง (Width, WD)

ความหนาของตัวซีลตามแนวแกน

Spec 04ประเภทริมยาง/โครงสร้าง (Lip Configuration)

Single lip, double lip (มีริมกันฝุ่นเพิ่ม), หรือชนิดมีสปริงช่วยรัด ขึ้นกับว่าต้องกันของเหลวออก กันฝุ่นเข้า หรือทั้งสองทาง

Spec 05วัสดุ (Material)

NBR, FKM (Viton), Silicone หรือ PTFE เลือกตามอุณหภูมิใช้งานและชนิดของเหลว/สารเคมีที่สัมผัส

Spec 06ความเร็วรอบเพลา (Shaft Speed)

ระบุเป็น RPM หรือความเร็วผิวสัมผัส (m/s) เพราะกระทบอายุการใช้งานของริมยางโดยตรง

Spec 07แรงดันใช้งาน (Operating Pressure)

ซีลมาตรฐานส่วนใหญ่รองรับความดันต่ำ (≤0.5 bar) หากระบบมีแรงดันสูงกว่านี้ต้องระบุเพื่อเลือกซีลชนิดรองรับแรงดันโดยเฉพาะ

Spec 08มาตรฐาน/รหัสอ้างอิง OEM

ระบุมาตรฐาน (DIN, JIS, ISO) หรือเลขรุ่นเครื่องจักร/OEM part number เพื่อ cross-reference ให้ตรงรุ่นแน่นอน

💡
หมายเหตุจัดซื้อ: การระบุ 8 รายการนี้ให้ครบใน RFQ ช่วยลดรอบการถาม-ตอบกับซัพพลายเออร์ และลดความเสี่ยงได้ของไม่ตรง spec
03ตารางเลือกวัสดุซีลกันน้ำมันตาม 9 อุตสาหกรรม
อุตสาหกรรม วัสดุที่แนะนำ เหตุผล
เครื่องจักรกลทั่วไป/ยานยนต์NBRทนน้ำมันเครื่อง/น้ำมันเกียร์ทั่วไป ราคาคุ้มค่า อุณหภูมิใช้งาน -30 ถึง 120°C
อาหารและเครื่องดื่มSilicone / FKM เกรดอาหารปลอดสารพิษ ทนความร้อนจากกระบวนการฆ่าเชื้อ (CIP/SIP)
ยาและเวชภัณฑ์Silicone / FKM (FDA, USP VI)ตรงข้อกำหนดด้านสุขอนามัยและการตรวจสอบย้อนกลับ
เคมีและปิโตรเคมีFKM (Viton) / PTFEทนสารเคมีรุนแรงและตัวทำละลาย
เดินเรือ/งานทางทะเลNBR / FKM + เปลือกสเตนเลสทนความชื้นและไอเกลือ ป้องกันสนิมที่เปลือกโลหะ
เหมืองแร่HNBR / NBR ทนเสียดสีทนฝุ่นและการเสียดสีสูง มักใช้ร่วมกับริมกันฝุ่นสองชั้น
เยื่อและกระดาษFKM / HNBRทนความร้อนสูงและสารเคมีในกระบวนการผลิตเยื่อ
พลังงาน/ไฟฟ้า/เหล็กFKM / PTFEทนอุณหภูมิสูงต่อเนื่อง ใกล้แหล่งความร้อน
น้ำและระบบบำบัดน้ำเสีย/ปั๊มNBR / EPDMEPDM ทนน้ำและสารเคมีในระบบบำบัดได้ดี (ห้ามใช้กับน้ำมันแร่)
04Pre-PO Checklist — พิมพ์ติดโต๊ะได้เลย

ให้วิศวกรและจัดซื้อตรวจสอบรายการต่อไปนี้ร่วมกันก่อนส่ง Purchase Order ทุกครั้ง

Pre-PO Checklist — Oil Seal
ขนาด — วัดขนาดเพลา (ID), รูเรือนซีล (OD) และความหนา (WD) จากซีลเก่าหรือ drawing เครื่องจักร
ของเหลว/อุณหภูมิ — ระบุชนิดของเหลวและอุณหภูมิใช้งานจริง (ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย)
ความเร็ว/แรงดัน — ระบุความเร็วรอบเพลาและแรงดันระบบ
สภาพผิวเพลา — ตรวจความหยาบ/ร่องสึกก่อนสั่งซีลใหม่ หากมีร่องสึกต้องเผื่องบ speedi-sleeve หรือเปลี่ยนเพลา
มาตรฐาน — ยืนยันมาตรฐานอ้างอิง (DIN/ISO/JIS) หรือเลข OEM part number
Lip Configuration — ระบุชนิดที่ต้องการ (single lip / double lip / กันฝุ่น)
จำนวน/Lead Time — แจ้งจำนวนและ lead time ที่ต้องการล่วงหน้า เพื่อวางแผนสต๊อกอะไหล่สำรอง
สรุป

การสั่งซื้อซีลกันน้ำมันให้ถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรกต้องระบุ spec ให้ครบทั้ง 8 รายการ เลือกวัสดุให้ตรงกับอุตสาหกรรมและของเหลวที่สัมผัส และอ้างอิงมาตรฐานที่ชัดเจนในเอกสาร RFQ/PO

หากต้องการให้ทีมวิศวกรของ Extreme Group ช่วยตรวจสอบ spec หรือ cross-reference รุ่นเดิมก่อนสั่งซื้อ ติดต่อขอใบเสนอราคาได้ที่ info@extremegroup.co.th หรือโทร 0-2156-7949-55


มาตรฐานอ้างอิง (References)
[1]
DIN 3760Deutsches Institut für Normung (DIN)Radial Shaft Lip Type Seals — Basic Requirements and Test Specifications. DIN, Berlin.
[2]
DIN 3761Deutsches Institut für Normung (DIN)Radial Shaft Lip Type Seals for Automobiles — Dimensions, Technical Specifications. DIN, Berlin.
[3]
ISO 6194International Organization for Standardization (ISO)Rotary Shaft Lip-type Seals Incorporating Elastomeric Sealing Elements — Nominal Dimensions and Tolerances. ISO, Geneva.
[4]
JIS B2402Japanese Industrial Standards (JIS)Oil Seals. Japanese Standards Association, Tokyo.